کد مطلب: ۱۷۸۱۱
تاریخ انتشار: چهارشنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۸

«خُنیا» را هنری‌ترین هنرها می‌دانم

مریم شهبازی

ایران: ردپای گرانی‌های یک ساله کاغذ را حتی بر آثار نویسندگان و مترجمان بنام کشورمان نیز می‌توان دید و آنگونه نیست که گمان کنیم تنها جوان‌ترها بوده‌اند که در این میانه متضرر شده باشند. آنچنان که حتی «میر جلال‌الدین کزازی» چهره ماندگار فرهنگ و ادب کشورمان هم که سال‌هاست در عرصه‌های تألیف و ترجمه مشغول به کار است، از آن گلایه دارد. او مهم‌ترین تأثیر این گرانی‌ها را تأخیر در انتشار آثار، افزایش قیمت آنها و از همه مهم‌تر، کاهش سرانه مطالعه می‌داند. از آنجا که تقریباً دو هفته دیگر به برگزاری سی‌ودومین دوره نمایشگاه کتاب باقی مانده، به سراغ این متخصص زبان و ادبیات فارسی رفتیم تا از آثاری که بزودی و در آستانه نمایشگاه روانه بازار نشر می‌کند، مطلع شویم.
کتابی که چندی قبل از تألیف آن در حوزه موسیقی گفته بودید، به کجا رسیده است؟
«دمی با جادوی زیر و بم» عنوان این کتاب است که آن را به پایان رسانده‌ام و ناشر هم زبان[قول] داده است که آن را به نمایشگاه کتاب برساند. این کتاب با همکاری نشر «مکتب یحیی» در دسترس علاقه مندان قرار می‌گیرد.«دمی با جادوی زیر و بم» درباره تاریخچه موسیقی است و به همان سان که از نام آن نیز آشکار است درباره خُنیا یا همان موسیقی است. بخش‌هایی چند دارد که در یکی از این بخش‌ها به هنر از نگاهی فراخ پرداخته‌ام و کوشیده‌ام به این پرسش بنیادین پاسخی از دید خود بدهم؛ این پرسش که «هنر چیست؟» و در پی آن به کار و ساز آفرینش هنری پرداخته‌ام. سپس هنرهای گوناگون را با هنر خُنیا(موسیقی) در سرشت و ساختار سنجیده‌ام و سرانجام به برهان نشان داده‌ام که هنر خُنیا بیش از هر هنری دیگر با جان و آرمان هنر در پیوند است. علاوه بر این نشان داده‌ام که از دید من جان و آرمان هنر چیست و سپس به هنر خنیا در ایران پرداخته‌ام.
با تکیه بر تحقیقاتی که در این خصوص انجام داده‌اید چه جایگاهی از نظر تاریخی برای موسیقی کشورمان در مقایسه با دیگر کشورها قائل هستید؟
من در کتاب پیشینه خُنیا را کاویده‌ام و نشان داده‌ام که پیشینه‌ای بسیار دیرینه در کشورمان دارد، به گونه‌ای که می‌توان ایران زمین را خاستگاه خُنیا هم دانست به‌همان سان که سرزمین سپند سرود هم بوده است.
ایران را خاستگاه موسیقی می‌دانید یا یکی از خاستگاه‌های کهن آن؟
کوشیده‌ام نشان بدهم که پیشینه خُنیا، بویژه خنی‌ای پیشرفته در ایران آنچنان کهن است که می‌توان بی‌شک این سرزمین را خاستگاه آن یا دست کم یکی از کهن‌ترین سرزمین‌های جهان دانست که با خُنیا آشنایی یافته‌اند.
و خاطرتان هست که پیشینه موسیقی در کشورمان به چه سده یا دوره‌ای بازمی گردد؟
در تحقیقاتم نشان داده‌ام که در ایران کهن، در هزاره سوم پیش از میلاد، پیش از زاده شدن عیسی مسیح(ع) در ایران همنوازی پدید آمده بوده که این را بر پایه نشانه‌های بیرونی باستان شناختی می‌گویم. به هر روی گزارش این زمینه‌ها را می‌باید در این کتاب خواند.
چه ضرورتی در تألیف این کتاب بود که به سراغ آن رفتید؟ پیش‌تر کاری در این زمینه انجام نشده بود؟
در این زمینه‌هایی که من در کتاب به آنها پرداخته‌ام، می‌توان گفت نه. زیرا همان‌طور که پیشتر به شما گفتم در این کتاب به سرشت و