کد مطلب: ۲۰۵۵۸
تاریخ انتشار: دوشنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۸

کشف اشعار منتشر نشده‌ای از ایرج میرزا، فرخی یزدی و میرزاده عشقی

محمد آسیابانی

مهر:  اخبار، گزارش‌ها و عکس‌های منتشر شده در مطبوعات هر دوره‌ای، منابع ارزشمندی برای تاریخنگاران به شمار می‌روند. این دست از منابع هم در تک‌نگاری درباره شخصیت‌های ادبی، فرهنگی، هنری، سیاسی و... کاربرد دارند هم در بازخوانی جامعه شناسانه دوره‌های مختلف. این منابع در مواردی می‌توانند دید ما را نسبت به گذشته تغییر دهند.

پاییز امسال (۱۳۹۸) دفتر اول از کتاب «اخبار مشاهیر ادب معاصر در مطبوعات: از دوران قاجار تا عصر حاضر» اثر مهدی نورمحمدی با شمارگان ۵۵۰ نسخه، ۴۱۸ صفحه و بهای ۹۲ هزار و ۵۰۰ تومان توسط نشر علم در دسترس مخاطبان قرار گرفت. نورمحمدی در این کتاب اخبار منتشر شده از میرزاده عشقی، ایرج میرزا، اشرف الدین حسینی، فرخی یزدی و حیدرعلی کمالی در نشریات را پیگیری کرده و به نکات جالب توجهی هم رسیده است. نکاتی که در بازنگاری تاریخ ادبیات معاصر ایران اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند.

با نورمحمدی گفت‌وگویی داشته‌ایم که در ادامه آن را مطالعه خواهید کرد. او مورخ، پژوهشگر و سندشناس است و از دیگر کتاب‌های او می‌توان به این موارد اشاره کرد: «ترور در بهارستان»، «قره العین؛ زندگی، عقیده، مرگ»، «خاطرات عارف قزوینی: به همراه اشعار چاپ نشده»، «تاریخچه میرزا کوچک‌خان: روایتی نو و متفاوت از قیام جنگل»، «مرقع دلگشا: زندگی و آثار ملک محمد قزوینی شیخ علی سکاک و محمدعلی خیارجی از پیشگامان خط تزئینی، خط گذار و نقاشی خط»، «قزوین در انقلاب مشروطیت»، «من و آزادی: خاطرات میرزا حسین خیاط (فرنیا) از دوستان عارف قزوینی و میرزا کوچک خان جنگلی» و...

او برنده جایزه باستانی پاریزی برای کتاب «باقر خان سعدالسلطنه حاکم قزوین در عصر ناصری»، برگزیده اولین دوره کتاب سال قزوین در رشته تاریخ با کتاب «قزوین در انقلاب مشروطیت» و برگزیده دومین دوره کتاب سال قزوین در رشته هنر با کتاب «عماد ملک خط: زندگی و آثار میرعماد سیفی حسنی» است.

خبرها و گزارش‌های مطبوعاتی در هر دوره‌ای از اسناد مهم برای بازخوانی تاریخی آن دوره به شمار می‌روند. به عنوان مثال بجز روایت و نقل تاریخ، یکی از مهم‌ترین دسته‌های اسنادی برای مطالعه جامعه شناختی ایران پس از مشروطه همین اخبار و گزارش‌های نشریات آن دوره است. با این اوصاف اما امروزه این دسته از اسناد در پژوهش‌ها کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند. نظر شما در این باره چیست؟ چرایی عدم توجه جدی به آنها را در چه می‌بینید؟

روزنامه‌ها و مجلات قدیمی اطلاعات بسیار ارزشمند و منحصر به فردی دربارۀ وقایع و رویدادهای تاریخی، فرهنگی، هنری، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی در دوره‌های گذشته در اختیار محققان و پژوهشگران قرار می‌دهند. به همین دلیل، مطبوعات نیز مانند کتب و اسناد تاریخی، از جمله منابع مهم و معتبر در تحقیق محسوب شده و به لحاظ ارائۀ نکات تازه یاب، بیش